Khi đục thủy tinh thể làm thay đổi cách bạn nhận biết màu sắc, sự suy giảm này diễn ra từ từ đến mức ban đầu bạn thường cho rằng nguyên nhân là do những yếu tố khác.
Mei Lin (không phải tên thật) đã pha chế cùng một sắc đỏ trong suốt ba mươi năm qua. Cô làm điều đó một cách bản năng, giống như cách một đầu bếp biết cách nêm muối. Lượng bột màu vừa đủ, một chút nước, và bàn tay vững vàng. Cô chưa bao giờ phải suy nghĩ về điều đó.
Rồi những bức tranh bắt đầu có vấn đề.
Không phải sai lệch nghiêm trọng. Chỉ là hơi lệch một chút. Màu đỏ quá cam, bóng tối quá ấm, còn màu trắng trong các bức tranh tĩnh vật của cô lại mang một tông kem mà cô không hề mong muốn. Cô cho rằng đó là do màu vẽ. Cô mua một nhãn hiệu mới. Sau đó, cô đổ lỗi cho ánh sáng trong xưởng vẽ và thay bóng đèn. Cô thử vẽ dưới ánh sáng tự nhiên bên cửa sổ. Nhưng mọi thứ vẫn không được cải thiện.
Trong hai năm qua, Mei Lin luôn nghĩ rằng mình đang mất đi cảm hứng. Bà đã 61 tuổi, dạy vẽ màu nước tại một trường nghệ thuật cộng đồng ở Toa Payoh được 15 năm, và bà bắt đầu thầm tự hỏi liệu có phải đã đến lúc rồi chăng.
Không phải cảm hứng của bà đã thay đổi.
Mà là thấu kính bên trong đôi mắt bà.
Bệnh đục thủy tinh thể ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận biết màu sắc như thế nào?
Câu trả lời trực tiếp
Bệnh đục thủy tinh thể khiến thủy tinh thể tự nhiên của mắt dần chuyển sang màu vàng và nâu theo thời gian, hoạt động như một lớp lọc màu phủ lên mọi thứ bạn nhìn thấy. Màu xanh dương và tím bị hấp thụ mạnh nhất, khiến chúng trông xám xịt hoặc nhạt nhòa. Màu đỏ chuyển sang cam, màu trắng chuyển sang kem hoặc vàng. Một nghiên cứu năm 2022 của Đại học Oxford sử dụng Bài kiểm tra Màu sắc Cambridge đã xác nhận rằng bệnh nhân đục thủy tinh thể có những khiếm khuyết đáng kể trong khả năng phân biệt màu sắc, nhưng những khiếm khuyết này được phục hồi đáng kể sau khi điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore. (Jolly et al., 2022, Ophthalmology Science, PMC9560658)
Quá trình này diễn ra từ từ đến mức hầu hết bệnh nhân không hề nhận ra. Não bộ có khả năng bù đắp những thay đổi chậm chạp một cách đáng kinh ngạc, điều chỉnh cách nhận diện các tín hiệu màu sắc giống như cách nó thích nghi với một cặp kính có màu mới. Bạn không cảm thấy thế giới xung quanh đang thay đổi màu sắc. Thay vào đó, bạn cảm thấy ký ức về màu sắc của mình trở nên hơi thiếu chính xác.
Khả năng nhận biết màu sắc là một trong những chức năng đầu tiên bị ảnh hưởng bởi đục thủy tinh thể nhân và cũng là một trong những triệu chứng cuối cùng mà bệnh nhân liên tưởng đến đôi mắt của mình. Đến khi phần lớn bệnh nhân tìm đến điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore, họ thường đã sống trong một thế giới có màu ấm và ngả vàng suốt nhiều năm mà không hề hay biết.
Đối với đa số mọi người, sự biến dạng dần dần này chỉ là một sự bất tiện. Tuy nhiên, đối với các nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, công nhân dệt may và bất kỳ ai mà công việc phụ thuộc vào khả năng đánh giá màu sắc chính xác, điều này có thể âm thầm làm lung lay niềm tin chuyên môn mà họ đã dày công xây dựng suốt nhiều năm.
Màu nào bị ảnh hưởng trước tiên, và tại sao?
Câu trả lời trực tiếp
Đối với một họa sĩ vẽ tranh màu nước, những tác động này mang tính cụ thể và thực tiễn. Màu xanh bắt đầu trông đục hơn. Các sắc thái khác nhau của màu xanh bắt đầu hòa lẫn vào nhau. Những vùng bóng mát mẻ trong bức chân dung trở nên ấm hơn so với ý định ban đầu. Màu trắng trông giống màu kem thay vì màu trắng. Những đánh giá chính xác về màu sắc mà các họa sĩ giàu kinh nghiệm thường thực hiện một cách vô thức bắt đầu có chút sai lệch, và vì sự thay đổi diễn ra từ từ, những sai sót này tích tụ dần trước khi ai đó nhận ra.
Mei Lin đã ngừng sử dụng toàn bộ các sắc thái màu xanh của mình. Cô không nhận ra mình đang làm điều đó. Cô tự nhủ rằng mình đang đơn giản hóa bảng màu. Khi nhìn lại những bức tranh từ giai đoạn đó sau khi được chẩn đoán, cô có thể nhận ra chính xác thời điểm sự thay đổi bắt đầu.
Tình trạng này không chỉ xảy ra riêng với các nghệ sĩ. Một nghiên cứu năm 2019 đăng trên tạp chí BMC Ophthalmology đã phát hiện sự suy giảm có thể đo lường được trong khả năng nhận biết màu sắc ở tất cả các bệnh nhân đục thủy tinh thể được kiểm tra, với mức suy giảm đáng kể nhất trên trục màu xanh-vàng. (Ao et al., 2019, BMC Ophthalmology)
Những điều cần lưu ý
- Màu trắng, xám hoặc các tông màu pastel trông có vẻ hơi kem hoặc ấm trong khi lẽ ra phải là tông lạnh
- Các tông màu xanh dương và tím trông nhạt nhòa hơn, xám xịt hơn hoặc khó phân biệt với nhau hơn
- Gặp khó khăn khi thực hiện các công việc đòi hỏi sự phối màu chính xác: pha màu sơn, chọn vải, thiết kế đồ họa
- Một cảm giác chung là màu sắc trông nhạt hơn hoặc kém rực rỡ hơn so với những gì bạn nhớ
- Bạn nhận ra mình đang dựa vào độ tương phản nhiều hơn là màu sắc để đánh giá tác phẩm của mình
Tại sao lại có nhiều bệnh nhân không nhận ra rằng khả năng nhận biết màu sắc của họ đã thay đổi?
Câu trả lời trực tiếp
Não bộ thích nghi với những thay đổi chậm chạp và dần dần trong nhận thức màu sắc bằng cách điều chỉnh lại mức cơ bản của mình. Điều này có nghĩa là bệnh nhân không trải qua sự thay đổi đột ngột mà là một sự thay đổi từ từ mà họ dần chấp nhận là bình thường. Các nghiên cứu xác nhận rằng bệnh nhân bị đục thủy tinh thể thường đánh giá thấp mức độ thay đổi của thị lực cho đến khi các xét nghiệm sau phẫu thuật cho thấy mức độ suy giảm thị lực trước phẫu thuật. (Jolly et al., 2022; Blachnio et al., 2024, Tạp chí Y học Lâm sàng)
Còn có một yếu tố gây nhiễu đặc trưng đối với các chuyên gia sáng tạo: xu hướng quy các vấn đề kỹ thuật về nguyên nhân kỹ thuật. Khi màu đỏ trong bức tranh của một họa sĩ không được như ý, cô ấy sẽ điều chỉnh màu sắc. Khi bóng đổ trông không đúng, cô ấy thay đổi ánh sáng. Khi bức tranh vẫn chưa ưng ý, cô ấy lại nghi ngờ khả năng của mình. Mắt là điều cuối cùng cô ấy nghĩ đến để kiểm tra, bởi vì mắt chính là công cụ mà cô ấy tin tưởng nhất.
Đây là tình trạng thường gặp ở những bệnh nhân làm việc trong các ngành nghề đòi hỏi thị lực sắc nét, những người thường đến Singapore điều trị đục thủy tinh thể muộn hơn so với thời điểm cần thiết. Thông thường, người khác – có thể là học sinh, đồng nghiệp hoặc thành viên gia đình – sẽ là người đầu tiên nhận ra vấn đề này, trước khi bệnh nhân liên hệ nó với tình trạng mắt của mình. Đến lúc đó, họ thường đã dành hàng tháng hoặc hàng năm để quy vấn đề cho mọi nguyên nhân khác, ngoại trừ thị lực của chính mình.
Việc điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore không chỉ dành riêng cho những bệnh nhân bị mờ mắt nghiêm trọng. Bệnh nhân không cần phải đợi đến khi thị lực bị suy giảm rõ rệt mới đi khám. Sự thay đổi trong khả năng nhận biết màu sắc, dù chỉ là rất nhẹ, cũng là lý do y tế chính đáng để đặt lịch khám mắt với thủ thuật giãn đồng tử.
Những điều cần lưu ý
- Những thay đổi không rõ nguyên nhân về chất lượng công việc phụ thuộc vào màu sắc trong vòng vài tháng hoặc vài năm
- Các đồng nghiệp, học sinh hoặc khách hàng nhận xét rằng cách phối màu của bạn trông khác so với bình thường
- Bạn nhận thấy rằng màu sắc trong các bức ảnh chụp tác phẩm của bạn trông khác so với khi nhìn trực tiếp
- Khó nhìn trong điều kiện ánh sáng mạnh cũng như ánh sáng yếu, một biểu hiện khác biệt so với tật cận thị thông thường
- Bất kỳ sự thay đổi nào mà kính không thể khắc phục và mà bạn không thể giải thích được hoàn toàn
Khả năng nhận biết màu sắc có phục hồi sau khi điều trị đục thủy tinh thể không?
Câu trả lời trực tiếp
Đúng vậy. Nghiên cứu “Bài kiểm tra màu sắc Cambridge” năm 2022 của Đại học Oxford cho thấy khả năng phân biệt màu sắc được cải thiện đáng kể sau khi điều trị đục thủy tinh thể, với sự tiến bộ rõ rệt nhất trên trục màu xanh lam-vàng. Một nghiên cứu theo dõi nhóm bệnh nhân năm 2019 trên tạp chí BMC Ophthalmology cho thấy khả năng phân biệt sắc thái màu sau phẫu thuật ở bệnh nhân đục thủy tinh thể tương đương với nhóm tình nguyện viên trẻ hơn khoảng tám tuổi, với sự phục hồi mạnh mẽ nhất ở các màu tương ứng với bước sóng từ 470 đến 580 nm. Nhiều bệnh nhân mô tả trải nghiệm về việc phục hồi khả năng nhận biết màu sắc là ngay lập tức và ấn tượng. (Jolly et al., 2022; Ao et al., 2019, BMC Ophthalmology)
Việc phục hồi khả năng nhận biết màu sắc sau khi điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore là một trong những kết quả được báo cáo thường xuyên nhất, đồng thời cũng là điều ít ai ngờ tới nhất. Hầu hết bệnh nhân đến khám đều mong đợi thị lực sẽ rõ ràng hơn. Tuy nhiên, điều mà nhiều người nhận thấy thay vào đó, hoặc bên cạnh đó, chính là sự rực rỡ mà họ đã quên mất rằng điều đó vẫn có thể xảy ra.
Mei Lin trở lại xưởng vẽ của mình vài ngày sau đợt điều trị. Cô pha lại chính màu đỏ mà cô đã vật lộn suốt hai năm qua. Cô đứng trước giá vẽ trong một thời gian dài. Cô không thể ngay lập tức giải thích được điều gì đã thay đổi.
Những trải nghiệm cụ thể của từng bệnh nhân sau khi điều trị là riêng tư của họ. Tuy nhiên, các nghiên cứu đều cho thấy: khả năng nhận biết màu sắc là một trong những biến chứng có thể đo lường được do sự tiến triển của đục thủy tinh thể gây ra, và việc điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore giúp phục hồi khả năng này trong phần lớn các trường hợp.
Những điều cần lưu ý
- Bất kỳ sự suy giảm nào trong các công việc phụ thuộc vào màu sắc mà xuất hiện một cách từ từ chứ không phải đột ngột
- Cảm giác rằng bạn đang nghi ngờ những quyết định về màu sắc mà trước đây bạn đã đưa ra một cách bản năng
- Những thay đổi trong cách bạn di chuyển trong các môi trường quen thuộc, đặc biệt là trong điều kiện ánh sáng mạnh hoặc thay đổi liên tục
- Một tiêu chuẩn nghề nghiệp hoặc cá nhân không còn được đáp ứng, mà không có lời giải thích kỹ thuật rõ ràng
- Bạn có nhận được nhận xét nào từ người mà bạn tin tưởng rằng màu sắc trong tác phẩm của bạn trông khác so với trước đây không?
Khi nào bạn nên đi khám để đánh giá các thay đổi về thị lực màu?
Bạn nên cân nhắc điều trị màng thượng võng mạc khi các thay đổi về thị lực bắt đầu ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc của bạn. Bạn không cần phải đợi đến khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng.
- Những màu sắc trông nhạt nhòa hơn, trầm hơn hoặc ấm hơn so với những gì bạn nhớ
- Gặp khó khăn khi thực hiện bất kỳ nhiệm vụ nào đòi hỏi khả năng phân biệt màu sắc chính xác
- Các tông màu xanh dương và tím trông nhạt nhòa, xám xịt hoặc khó phân biệt với nhau
- Các tông màu trắng trông có màu kem, màu be hoặc hơi ngả vàng dưới ánh sáng ổn định
- Bất kỳ sự thay đổi nào không rõ nguyên nhân về chất lượng công việc phụ thuộc vào màu sắc
- Một cảm giác chung rằng khả năng đánh giá bằng thị giác của bạn không còn đáng tin cậy như trước đây
Câu hỏi thường gặp: Điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore và sự thay đổi màu sắc
Bệnh đục thủy tinh thể có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận biết màu sắc ngay cả trước khi thị lực trở nên mờ đi không?
Đúng vậy. Rối loạn phân biệt màu sắc là một trong những biểu hiện có thể đo lường được sớm nhất của quá trình phát triển đục thủy tinh thể nhân. Do não bộ có khả năng bù đắp dần dần, nên bệnh nhân thường không tự nhận ra sự thay đổi này. Các nghiên cứu sử dụng Bài kiểm tra Màu sắc Cambridge đã phát hiện ra tình trạng suy giảm thị lực màu đáng kể ở bệnh nhân đục thủy tinh thể ngay cả ở những giai đoạn sớm của sự mờ đục thủy tinh thể, trước khi các phép đo thị lực tiêu chuẩn cho thấy sự suy giảm rõ rệt. Việc khám và đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa đục thủy tinh thể là cách duy nhất đáng tin cậy để phát hiện tình trạng này.
Phẫu thuật đục thủy tinh thể tại Singapore có giúp phục hồi thị lực màu không, và mất bao lâu?
Khả năng nhận biết màu sắc thường được cải thiện đáng kể sau khi điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore, với phần lớn bệnh nhân nhận thấy màu sắc trở nên rực rỡ hơn chỉ trong vài ngày đầu sau phẫu thuật. Những cải thiện đáng kể nhất tập trung ở trục màu xanh-vàng, nơi tình trạng suy giảm thị lực do đục thủy tinh thể là rõ rệt nhất. Một nghiên cứu theo dõi nhóm bệnh nhân năm 2019 trên tạp chí BMC Ophthalmology cho thấy khả năng phân biệt sắc thái màu sau phẫu thuật của bệnh nhân tương đương với nhóm tình nguyện viên trẻ hơn khoảng tám tuổi, với mức độ cải thiện lớn nhất ở dải màu xanh-vàng.
Tôi có nên đi khám bác sĩ chuyên khoa đục thủy tinh thể ở Singapore nếu khả năng nhận biết màu sắc của tôi đã thay đổi nhưng thị lực tổng thể vẫn ở mức chấp nhận được không?
Đúng vậy. Sự thay đổi trong khả năng nhận biết màu sắc là một lý do y tế để tiến hành khám mắt toàn diện, ngay cả khi bạn vẫn có thể đọc bảng kiểm tra thị lực tiêu chuẩn một cách dễ dàng. Việc điều trị đục thủy tinh thể tại Singapore không chỉ dành riêng cho những bệnh nhân bị suy giảm thị lực nghiêm trọng. Việc đánh giá sớm sẽ giúp bác sĩ chuyên khoa đục thủy tinh thể theo dõi diễn biến bệnh, thảo luận về các phương án điều trị và can thiệp vào thời điểm mang lại kết quả tốt nhất cho nhu cầu thị lực cụ thể của bạn.
Giới thiệu về Trung tâm Mắt Thiên Thần & Đục thủy tinh thể
Trung tâm Mắt Angel Eye & Cataract là một phòng khám nhãn khoa chuyên khoa tại Singapore, chuyên về chẩn đoán và phẫu thuật điều trị đục thủy tinh thể. Bác sĩ Allan Fong có hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phẫu thuật đục thủy tinh thể và đã điều trị cho nhiều bệnh nhân thuộc các ngành nghề và nhu cầu thị lực đa dạng, bao gồm cả những người mà khả năng nhận biết màu sắc chính xác là yếu tố then chốt trong công việc của họ. Phòng khám cung cấp các dịch vụ đánh giá toàn diện trước phẫu thuật, nhiều lựa chọn về thấu kính nội nhãn, cùng với dịch vụ chăm sóc sau phẫu thuật.
Các bệnh nhân lo ngại về những thay đổi trong khả năng nhận biết màu sắc, bao gồm cả những người làm việc trong các ngành nghề sáng tạo hoặc đòi hỏi độ chính xác cao, vui lòng đặt lịch hẹn để trao đổi trực tiếp với Bác sĩ Allan Fong về các triệu chứng cũng như các phương án chẩn đoán.
Nếu những màu sắc xung quanh bạn trông khác với những gì bạn nhớ, hãy tin vào trực giác của mình.
TÀI LIỆU Y KHOA
- Jolly, J.K., Pratt, L., More, A.K., và cộng sự. (2022). Ảnh hưởng của đục thủy tinh thể đến việc đo lường thị lực màu bằng Bài kiểm tra màu Cambridge dành cho người thị lực kém. Ophthalmology Science, 2(2), 100153. PMC: 9560658. DOI: 10.1016/j.xops.2022.100153
- Ao, M., Li, X., Qiu, W., Hou, Z., Su, J., & Wang, W. (2019). Ảnh hưởng của đục thủy tinh thể do tuổi tác đối với khả năng nhận biết màu sắc, quá trình hồi phục sau phẫu thuật và các phổ màu liên quan được xác định thông qua bài kiểm tra nhận biết sắc độ. BMC Ophthalmology, 19, 56. PMC: 6383292. DOI: 10.1186/s12886-019-1057-6
- Alshamrani, M., và các cộng sự. (2024). Ảnh hưởng của đục thủy tinh thể đối với thị lực màu và độ nhạy tương phản: Một bài tổng quan lâm sàng. PMC: 13076614. DOI: 10.2147/OPTH.S455012
- Qu, H., Huang, Y., Chen, Y., và cộng sự. (2025). Đánh giá khả năng nhận thức màu sắc ở bệnh nhân đục thủy tinh thể được cấy ghép hai bên bằng thấu kính nội nhãn điều chỉnh lão thị. Scientific Reports, 15, 34629. PMC: 12495018. DOI: 10.1038/s41598-025-18259-5 Lưu ý: Nghiên cứu so sánh các loại màu của thấu kính nội nhãn sau phẫu thuật; không tìm thấy sự khác biệt đáng kể giữa thấu kính màu vàng và thấu kính trong suốt về điểm số nhận thức màu sắc.
- Blachnio, K., Dusinska, A., Szymonik, J., và các cộng sự. (2024). Chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật đục thủy tinh thể. Tạp chí Y học Lâm sàng, 13(17), 5209. DOI: 10.3390/jcm13175209
- Sa’at, N., Ghazali, A.K., Yaacob, N.M., & Salowi, M.A. (2022). Các yếu tố ảnh hưởng đến sự cải thiện thị lực sau phẫu thuật phacoemulsification ở bệnh nhân đục thủy tinh thể. Tạp chí Quốc tế về Nghiên cứu Môi trường và Sức khỏe Cộng đồng, 19(18), 11485. DOI: 10.3390/ijerph191811485
- Soo Keat Khoo, J., và cộng sự (2022). Tỷ lệ mắc và các yếu tố nguy cơ phẫu thuật đục thủy tinh thể trong vòng sáu năm ở một quần thể người châu Á đa sắc tộc: Nghiên cứu SEED tại Singapore. Tạp chí Nhãn khoa Anh, 106(11), 1503-1507. DOI: 10.1136/bjophthalmol-2020-318609
- Viện Mắt Quốc gia. (2023). Đục thủy tinh thể. nei.nih.gov
- Bệnh viện Đại học Quốc gia Singapore. (2022). Kết quả điều trị: Phẫu thuật đục thủy tinh thể. nuh.com.sg
- Tổ chức Y tế Thế giới. (2023). Mù lòa và suy giảm thị lực. who.int
