Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD) ảnh hưởng đến phần trung tâm của võng mạc, được gọi là điểm vàng. Đây là một bệnh về mắt tiến triển gây mất thị lực ở những người từ 50 tuổi trở lên. Mặc dù di truyền và tuổi tác được biết đến là những yếu tố góp phần gây ra AMD, nhưng lối sống cũng quyết định nguy cơ mắc bệnh.
Nếu bạn muốn giảm nguy cơ mắc bệnh AMD, bạn sẽ rất vui khi biết rằng một số thay đổi lối sống nhất định có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ khám phá cách bạn có thể bảo vệ đôi mắt của mình thông qua việc lựa chọn chế độ ăn uống, tập thể dục và chăm sóc mắt thường xuyên.
Các yếu tố nguy cơ mắc bệnh AMD
Tuổi
- Nguy cơ tăng đáng kể sau 60 tuổi.
- Càng lớn tuổi, khả năng mắc bệnh AMD càng cao.
Tiền sử gia đình và di truyền
- Tiền sử gia đình mắc bệnh AMD làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt nếu họ hàng gần bị ảnh hưởng.
- Các biến thể di truyền cụ thể có liên quan đến nguy cơ cao hơn.
Hút thuốc
- Người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh AMD cao hơn người không hút thuốc.
- Hút thuốc làm tổn thương mạch máu và đẩy nhanh quá trình oxy hóa ở võng mạc.
Huyết áp cao và bệnh tim mạch
- Những tình trạng này làm giảm lưu lượng máu đến võng mạc.
- Sức khỏe mạch máu kém góp phần gây thoái hóa điểm vàng.
Béo phì
- Cân nặng dư thừa làm tăng tình trạng viêm và stress oxy hóa.
- Nó cũng làm tăng nguy cơ tiến triển đến giai đoạn cuối của bệnh AMD.
Giới tính
- Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh AMD cao hơn một chút so với nam giới.
- Điều này có thể là do tuổi thọ cao hơn và các yếu tố nội tiết tố.
Chế độ ăn uống kém
- Chế độ ăn thiếu chất chống oxy hóa và nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ.
- Thiếu hụt chất dinh dưỡng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe võng mạc.
Vai trò của chế độ ăn uống trong việc phòng ngừa AMD
Thực phẩm bảo vệ thị lực
- Chất chống oxy hóa: Các chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin, có trong các loại rau xanh như rau bina, cải xoăn và cải rổ, giúp lọc ánh sáng xanh có hại và bảo vệ võng mạc. Carotenoid, vitamin C, E và kẽm cũng hỗ trợ sức khỏe võng mạc và có thể làm chậm sự tiến triển của AMD.
- Omega-3: Axit béo Omega-3, chủ yếu có trong các loại cá béo như cá hồi, cá thu và cá mòi, cũng đóng vai trò quan trọng. Chúng giúp giảm viêm và hỗ trợ tính toàn vẹn cấu trúc của tế bào võng mạc.
Chế độ ăn theo phong cách Địa Trung Hải, bao gồm thực phẩm có nguồn gốc thực vật và chất béo lành mạnh, là lý tưởng cho những người có nguy cơ mắc AMD do có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa.
Bổ sung
Thực phẩm bổ sung có thể giúp bù đắp thiếu hụt dinh dưỡng cho những người đã được chẩn đoán mắc AMD hoặc những người có nguy cơ cao. Các bác sĩ khuyến nghị sử dụng công thức AREDS 2 (Nghiên cứu Bệnh về Mắt Liên quan đến Tuổi tác 2), bao gồm liều lượng cụ thể của vitamin C, vitamin E, kẽm, đồng, lutein và zeaxanthin. Thử nghiệm AREDS 2 là một thử nghiệm đa trung tâm quan trọng, xác định sự kết hợp và liều lượng các chất dinh dưỡng này có hiệu quả trong việc làm chậm quá trình tiến triển của AMD.
Những chất dinh dưỡng này làm chậm quá trình tiến triển của AMD ở những người mắc bệnh ở giai đoạn nặng. Tuy nhiên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhãn khoa trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ bổ sung nào để đảm bảo nó phù hợp với nhu cầu của bạn.
Thực phẩm cần tránh
Chế độ ăn uống quá nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và đường chế biến có thể làm tăng nguy cơ mắc AMD. Những thực phẩm này có thể dẫn đến sức khỏe mạch máu kém, tăng cholesterol và viêm mãn tính, tất cả đều có thể góp phần gây tổn thương điểm vàng.
Cố gắng hạn chế thịt đỏ, đồ chiên rán và đồ uống có đường và chọn những thực phẩm thay thế lành mạnh hơn như protein nạc, ngũ cốc nguyên hạt và đồ uống không đường.
Tập thể dục và sức khỏe mắt
Duy trì hoạt động thể chất hỗ trợ sức khỏe tim mạch tổng thể, từ đó có lợi cho mắt. Tập thể dục giúp duy trì huyết áp khỏe mạnh, giảm viêm và thúc đẩy tuần hoàn máu đến võng mạc. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người tập thể dục vừa phải, ví dụ như đi bộ nhanh ít nhất ba lần một tuần, có thể giảm nguy cơ mắc bệnh thoái hóa điểm vàng (AMD).
Tập thể dục cũng giúp điều chỉnh cân nặng cơ thể và lượng đường trong máu, cả hai đều quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc AMD.
Các yếu tố môi trường
Quản lý thời gian sử dụng màn hình
Trong thời đại kỹ thuật số ngày nay, nhiều người dành nhiều giờ trước màn hình. Mặc dù việc sử dụng màn hình không trực tiếp gây ra AMD, nhưng việc tiếp xúc với ánh sáng xanh trong thời gian dài có thể góp phần gây căng thẳng võng mạc theo thời gian.
Nghỉ giải lao thường xuyên theo quy tắc 20-20-20—cứ sau 20 phút, nhìn vào một vật cách xa 20 feet trong ít nhất 20 giây—có thể giúp giảm mỏi mắt.
Bảo vệ tia UV
Tia cực tím (UV) từ mặt trời có thể gây tổn thương võng mạc và đẩy nhanh các thay đổi liên quan đến tuổi tác ở mắt. Khi ra ngoài trời, kính râm có khả năng ngăn chặn 99-100% tia UVA và UVB có hại là rất cần thiết.
Một chiếc mũ rộng vành có thể mang lại sự bảo vệ tốt hơn. Ngay cả trong những ngày nhiều mây, tia UV vẫn có thể xuyên qua mây, vì vậy việc bảo vệ mắt thường xuyên là vô cùng quan trọng.
Tác động của ô nhiễm không khí
Tiếp xúc với các chất ô nhiễm không khí và các hạt vật chất có liên quan đến nguy cơ mắc AMD cao hơn. Các chất ô nhiễm như nitơ dioxide có thể gây ra stress oxy hóa và viêm võng mạc.
Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn việc tiếp xúc với không khí, nhưng việc chú ý đến các báo cáo về chất lượng không khí và không ra ngoài vào những ngày chất lượng không khí kém có thể giúp ích.
Chất lượng không khí trong nhà
Không khí trong nhà cũng có thể là nguồn gây kích ứng và độc tố ảnh hưởng đến sức khỏe mắt. Không gian khô, thông gió kém, khói bếp hoặc khói thuốc lá, và các sản phẩm tẩy rửa tổng hợp có thể góp phần gây kích ứng và viêm mắt.
Cải thiện thông gió, sử dụng bộ lọc HEPA và lựa chọn các sản phẩm tự nhiên, không độc hại có thể tạo ra một môi trường thân thiện hơn với mắt. Máy tạo độ ẩm cũng có thể giúp duy trì độ ẩm cần thiết, đặc biệt là trong môi trường có điều hòa hoặc sưởi ấm.
Theo dõi và kiểm tra thường xuyên
Ngay cả khi bạn tuân thủ tất cả các thói quen sinh hoạt tốt nhất, việc khám mắt định kỳ vẫn rất quan trọng trong việc kiểm soát AMD. AMD giai đoạn đầu thường không có triệu chứng, do đó việc khám mắt định kỳ là rất quan trọng để phát hiện và can thiệp sớm. Trong những lần khám này, bác sĩ nhãn khoa sẽ kiểm tra võng mạc và tìm kiếm các dấu hiệu thay đổi ở điểm vàng.
Nếu bạn đã bị AMD, bác sĩ nhãn khoa sẽ theo dõi tiến triển của bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết.
Đặt lịch khám sức khỏe mắt ngay hôm nay
Thị lực của bạn rất quý giá, và việc bảo vệ nó bắt đầu bằng việc hiểu rõ nguy cơ và chủ động thực hiện các bước cần thiết. Tại Trung tâm Mắt & Đục Thủy Tinh Thể Angel , chúng tôi cung cấp các dịch vụ đánh giá sức khỏe mắt toàn diện, phù hợp với nhu cầu cá nhân của bạn.
Cho dù bạn đang kiểm soát tình trạng bệnh hay muốn bảo vệ thị lực khi về già, đội ngũ giàu kinh nghiệm của chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn trong suốt quá trình.
Đặt lịch hẹn để bảo vệ thị lực của bạn khỏi bệnh AMD.
