Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi ở bàn làm việc, mải mê với công việc, bỗng nhiên bạn thấy những tia sáng lóe lên hoặc vài đốm đen lạ bay ngang qua tầm nhìn . Bạn có thể cho rằng đó chỉ là do mệt mỏi hoặc ảo giác, nhưng đây có thể là dấu hiệu cảnh báo rách võng mạc - một tình trạng mà nếu bỏ qua có thể dẫn đến mất thị lực nghiêm trọng.
Rách võng mạc thường bị bỏ qua cho đến khi quá muộn. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu rách võng mạc là gì, điều gì xảy ra khi chúng không được phát hiện và tại sao việc điều trị rách võng mạc sớm lại rất quan trọng.
Rách võng mạc là gì — Và tại sao nó thường bị bỏ sót?
Võng mạc đóng vai trò quan trọng trong thị giác, hoạt động giống như phim trong máy ảnh. Đây là một lớp mô mỏng ở phía sau mắt, có chức năng thu nhận ánh sáng và truyền thông tin thị giác đến não thông qua dây thần kinh thị giác. Rách võng mạc xảy ra khi võng mạc bị rách hoặc vỡ nhỏ.
Rách mắt thường xảy ra khi chất giống như gel bên trong mắt, được gọi là dịch kính, co lại hoặc dịch chuyển theo tuổi tác và kéo ra khỏi võng mạc. Nếu lực kéo này quá mạnh, nó có thể khiến võng mạc bị rách. Những vết rách này thường xuất hiện dưới dạng các vết đứt hình móng ngựa hoặc đường thẳng khi quan sát trong quá trình khám mắt.
Thật không may, rách võng mạc thường chỉ biểu hiện triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng, khiến chúng dễ bị bỏ qua. Một số người có thể gặp phải các triệu chứng sau:
- Ánh sáng lóe lên (đặc biệt là ở tầm nhìn ngoại vi)
- Đột nhiên xuất hiện hoặc tăng số lượng ruồi bay
- Cảm giác có thứ gì đó "bò" trong mắt
Vì những triệu chứng rách võng mạc này có thể khó phát hiện hoặc bị nhầm lẫn với các vấn đề lành tính, nhiều người trì hoãn việc đi khám bác sĩ nhãn khoa. Điều quan trọng cần hiểu là những triệu chứng này không phải lúc nào cũng có nghĩa là có rách võng mạc.
Khi bác sĩ nhãn khoa thực hiện kiểm tra võng mạc giãn nở, có thể có hai kết quả chính sau:
Không phát hiện rách võng mạc – Trong trường hợp này, mắt được theo dõi chặt chẽ. Khám theo dõi thường được khuyến nghị trong vòng 8 tuần đầu sau khi xuất hiện triệu chứng, vì đây là giai đoạn nguy cơ rách võng mạc vẫn cao hơn.
Phát hiện rách võng mạc – Nếu phát hiện rách võng mạc, cần phải điều trị ngay bằng phương pháp laser gọi là phẫu thuật cố định võng mạc bằng laser.
Nếu vết rách võng mạc không được phát hiện hoặc không được điều trị, dịch có thể chảy qua vết rách và tích tụ phía sau võng mạc. Điều này có thể dẫn đến bong võng mạc, một tình trạng nghiêm trọng hơn và có khả năng đe dọa thị lực.
Nếu bạn không chắc chắn về sức khỏe mắt của mình, bạn có thể cân nhắc việc lên lịch khám mắt .
Rách võng mạc so với bong võng mạc: Sự khác biệt là gì?
Rách võng mạc và bong võng mạc là hai tình trạng liên quan nhưng khác biệt.
Một vết rách hoặc đứt nhỏ ở võng mạc. Ở giai đoạn này, võng mạc vẫn còn bám chặt vào mô bên dưới.
Xảy ra khi chất lỏng đi qua vết rách và khiến võng mạc bong ra khỏi phía sau mắt. Đây là một trường hợp cấp cứu y tế và có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không được điều trị ngay lập tức.
Tóm lại: Rách võng mạc là dấu hiệu báo trước của bong võng mạc. Phát hiện và điều trị sớm có thể ngăn ngừa bong võng mạc hoàn toàn.
Điều gì có thể xảy ra nếu bạn chờ quá lâu
Không giống như một số chấn thương nhỏ khác trên cơ thể, rách võng mạc không tự lành. Võng mạc không có khả năng tái tạo như các mô khác, do đó việc tìm kiếm sự chăm sóc y tế là rất quan trọng nếu bạn nghi ngờ bị rách.
Việc trì hoãn điều trị rách võng mạc có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Khi vết rách tiến triển, nó có thể dẫn đến bong võng mạc, đòi hỏi phải can thiệp phẫu thuật phức tạp hơn .
Bong võng mạc càng để lâu không được điều trị thì nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn càng cao. Trong một số trường hợp, ngay cả khi đã phẫu thuật, thị lực vẫn không thể phục hồi hoàn toàn. (Ví dụ, nếu tình trạng bong võng mạc không được điều trị trong nhiều tháng.)
Cách chẩn đoán và điều trị sớm rách võng mạc
Chẩn đoán sớm rách võng mạc là chìa khóa để ngăn ngừa các biến chứng tiếp theo. Tại Trung tâm Mắt & Đục Thủy Tinh Thể Angel, chúng tôi sử dụng công nghệ hình ảnh để đánh giá võng mạc của bạn một cách chi tiết:
- Chụp ảnh võng mạc màu trường cực rộng: Chụp ảnh chi tiết phần sau của mắt, giúp ghi lại và theo dõi mọi bất thường về võng mạc theo thời gian.
- Chụp cắt lớp quang học (OCT) : Tạo ra hình ảnh cắt ngang của võng mạc, cho phép chúng ta phát hiện những thay đổi nhỏ về cấu trúc, tình trạng mỏng đi hoặc tích tụ dịch.
Điều này đặc biệt có giá trị trong trường hợp bong võng mạc lớn vì nó cho phép bác sĩ nhãn khoa xác định xem bong võng mạc có liên quan đến hoàng điểm hay hoàng điểm vẫn chưa bị ảnh hưởng (được gọi là bong võng mạc "bảo tồn hoàng điểm").
Những công cụ chẩn đoán này giúp xác định tình trạng rách, mỏng hoặc các bất thường khác ngay cả trước khi các triệu chứng trở nên rõ ràng.
Các lựa chọn điều trị
Khi được chẩn đoán sớm, rách võng mạc thường có thể được điều trị hiệu quả bằng các thủ thuật xâm lấn tối thiểu được thiết kế để bịt kín vết rách và ngăn ngừa tiến triển thành bong võng mạc. Các phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:
Quang đông võng mạc bằng laser: Trong thủ thuật này, còn được gọi là "laser retinopexy", tia laser tạo ra nhiều vết bỏng nhỏ xung quanh vết rách để hình thành mô sẹo, đóng vai trò như một rào cản ngăn dịch kính thấm vào dưới vết rách, tạo thành dịch dưới võng mạc và kéo dài vết rách đến bong võng mạc. Phương pháp này giúp cố định võng mạc với mô bên dưới và ngăn dịch rò rỉ ra phía sau, giúp ngăn ngừa tổn thương thêm.
Liệu pháp đông lạnh: Phương pháp này bao gồm việc đông lạnh vùng xung quanh vết rách để đạt được hiệu quả hàn gắn tương tự như điều trị bằng laser. Là một thủ thuật ngoại trú, phẫu thuật cố định võng mạc bằng laser đã phần lớn thay thế hình thức điều trị lỗi thời này.
Khi được điều trị sớm, phương pháp này có hiệu quả trong việc ngăn ngừa bong võng mạc và bảo tồn thị lực lâu dài. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các phương pháp này tại đây .
Nếu bạn gặp các triệu chứng như chớp sáng đột ngột, ruồi bay mới xuất hiện hoặc bóng mờ trong tầm nhìn ngoại vi, đừng chần chừ. Việc đánh giá võng mạc kịp thời có thể tạo nên sự khác biệt lớn.
Phục hồi sau điều trị: Những điều bạn nên biết
Sau khi điều trị, bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng khó chịu nhẹ, mờ mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng trong một hoặc hai ngày. Để đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra suôn sẻ, điều quan trọng là phải tuân thủ một số biện pháp phòng ngừa sau:
-
Tránh các hoạt động mạnh:
Bệnh nhân thường được khuyên không nên nâng vật nặng và tập thể dục mạnh trong vài tuần để mắt có thời gian lành lại.
-
Tránh một số hoạt động sau:
Bệnh nhân được khuyên không nên chơi tàu lượn siêu tốc, trò chơi trên bạt lò xo hoặc bất kỳ hoạt động nào có lực tăng tốc đột ngột theo sau là lực giảm tốc.
-
Các cuộc hẹn tiếp theo:
Việc tái khám định kỳ với bác sĩ chuyên khoa mắt là rất quan trọng để theo dõi quá trình lành thương và đảm bảo không phát sinh thêm biến chứng nào. Tình trạng rách mới ở cùng mắt hoặc mắt bên kia cũng có thể xảy ra.
-
Sức khỏe mắt liên tục:
Điều quan trọng là phải tiếp tục khám mắt thường xuyên để duy trì sức khỏe tổng thể của mắt và phát hiện sớm mọi vấn đề khác.
Thời gian chữa lành có thể khác nhau, nhưng hầu hết bệnh nhân có thể trở lại hoạt động bình thường trong vòng vài ngày đến một tuần, tùy thuộc vào loại điều trị được thực hiện.
Ai có nguy cơ bị rách võng mạc?
Mặc dù rách võng mạc có thể xảy ra với bất kỳ ai, một số người có nguy cơ cao hơn do các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn. Hiểu rõ nguy cơ của bản thân có thể giúp bạn cảnh giác và tìm kiếm sự chăm sóc kịp thời nếu xuất hiện các triệu chứng.
Bạn có thể có nguy cơ cao hơn nếu bạn:
Trên 50 tuổi
Khi chúng ta già đi, lớp thủy tinh thể giống như gel bên trong mắt sẽ tự nhiên co lại và có thể tách khỏi võng mạc, làm tăng khả năng bị rách.
Có độ cận thị cao (cận thị nặng)
Mắt cận thị thường có hình dạng dài hơn, khiến võng mạc mỏng hơn và dễ bị rách hơn.
Đã từng phẫu thuật mắt hoặc chấn thương
Các thủ thuật như phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc tiền sử chấn thương mắt có thể làm tăng lực kéo lên võng mạc.
Có tiền sử gia đình mắc bệnh võng mạc
Yếu tố di truyền cũng có thể đóng một vai trò, vì vậy nếu ai đó trong gia đình bạn bị rách hoặc bong võng mạc, bạn có thể dễ bị hơn.
Đã bị rách hoặc bong võng mạc ở mắt còn lại
Khi bạn gặp vấn đề về võng mạc ở một mắt, nguy cơ mắc bệnh ở mắt còn lại sẽ tăng lên.
Nếu bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào trong số này, hãy theo dõi các triệu chứng sớm như đốm sáng hoặc đốm đen trôi nổi và đi khám mắt định kỳ ngay cả khi thị lực của bạn vẫn ổn.
Dấu hiệu cảnh báo: Khi nào cần đi khám mắt ngay lập tức
Có một số triệu chứng cần được chăm sóc y tế ngay lập tức, chẳng hạn như:
- Sự xuất hiện đột ngột của các tia sáng
- Sự gia tăng đáng chú ý của các vật thể trôi nổi
- Một cái bóng hoặc một tấm rèm che khuất tầm nhìn của bạn
- Mất thị lực đột ngột
Những triệu chứng này có thể báo hiệu tình trạng rách võng mạc đang tiến triển hoặc bong võng mạc đang hoạt động. Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào trong số này, hãy liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa mắt. Can thiệp sớm có thể ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng hơn và bảo tồn thị lực của bạn.
Kiểm tra rách võng mạc và điều trị tại Angel Eye
Tại Trung tâm Đục thủy tinh thể Angel Eye , chúng tôi hiểu tầm quan trọng của thị lực khỏe mạnh đối với sức khỏe lâu dài của bệnh nhân. Đó là lý do tại sao chúng tôi cam kết cung cấp dịch vụ chăm sóc võng mạc toàn diện, từ chẩn đoán đến điều trị. Chúng tôi sở hữu trang thiết bị/máy móc điều trị laser hiện đại ngay tại phòng khám để thực hiện phẫu thuật laser retinopexy. Chúng tôi đảm bảo mọi bước đều được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu cụ thể của bạn.
Đừng đợi đến khi quá muộn. Nếu bạn nghi ngờ bị rách võng mạc, cần điều trị hoặc chỉ đơn giản là đang gặp các triệu chứng đáng lo ngại, hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay .
